Thanh tra Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có kết luận thanh tra việc xác định kế hoạch, công ty tuyển sinh, cấp phát văn bằng, chứng chỉ kỹ thuật thạc sĩ, tấn sĩ của Học viện Khoa học Xã hội, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Học viện này từng gây xốn xang khi “sản xuất được 350 tấn sĩ” mỗi năm.

Theo số liệu tự kê khai, năm 2017 lực lượng giảng sư cơ hữu của Học viện Khoa học Xã hội gồm 21 giáo sư, 184 phó giáo sư và 249 tấn sĩ. Song qua rà soát cho thấy, số giảng sư cơ hữu kê khai bao gồm cả cán bộ nghiên cứu của các viện, công ty thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam. Số giảng sư của Học viện Khoa học Xã hội đến tháng 1/2017 chỉ là 7 phó giáo sư và 17 tấn sĩ.

Bộ Giáo dục quy định kế hoạch tuyển sinh kỹ thuật thạc sĩ năm 2017 của Học viện Khoa học Xã hội là 86, không còn kế hoạch kỹ thuật tấn sĩ của hầu hết khối lĩnh vực. Tuy nhiên, Học viện đăng ký kế hoạch kỹ thuật tấn sĩ là 450, thạc sĩ là 1.740.

“Việc tự xác định lực lượng giảng sư cơ hữu của Học viện gồm cán bộ nghiên cứu của các Viện, công ty thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam là chưa thích hợp quy định của Thông tư 32”, kết luận nêu rõ.

Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội trao đổi tại họp báo năm 2016. Ảnh: Lan Hạ
Lãnh đạo Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội bàn bạc tại họp báo năm 2016. Ảnh: Lan Hạ

Cùng 1 thời điểm chỉ dẫn 44 học viên

Quá trình rà soát, thanh tra Bộ Giáo dục phát hiện Hội đồng giám định luận văn không đúng chuyên lĩnh vực với học viên. Cụ thể, khi rà soát xác suất hai thủ tục thành lập hội đồng giám định luận văn tốt nghiệp kỹ thuật thạc sĩ năm 2016 lĩnh vực Quản lý giáo dục cho thấy PGS Trần Minh Tuấn (lĩnh vực Kinh tế học), GS Vũ Văn Dũng (lĩnh vực Tâm lý học), PGS Nguyễn Thị Mai Lan (chuyên lĩnh vực Tâm lý học), PGS Trần Thị Minh Hằng (lĩnh vực Tâm lý học) không đủ điều kiện tham dự hội đồng vì không cùng lĩnh vực, chuyên lĩnh vực với học viên.

Nhiều trường hợp được cắt cử chỉ dẫn không đúng chuyên lĩnh vực, giả định có người là tấn sĩ lĩnh vực Kinh tế nhưng được cắt cử chỉ dẫn nghiên cứu sinh chuyên lĩnh vực Quản lý giáo dục, hay tấn sĩ lĩnh vực Nhân học được cắt cử chỉ dẫn bảy nghiên cứu sinh lĩnh vực Dân tộc học.

Khi rà soát danh sách cắt cử chỉ dẫn thạc sĩ lĩnh vực Luật, Chính sách công đợt 1 năm 2015 và lĩnh vực Công tác xã hội năm 2015, Thanh tra Bộ phát hiện nhiều người được cắt cử chỉ dẫn số lượng học viên tại cùng thời điểm vượt quá số lượng quy định.

Tại 1 thời điểm có người được giao chỉ dẫn 44 học viên gồm 29 học viên lĩnh vực Luật, 10 người lĩnh vực Chính sách công, 5 người lĩnh vực Công tác xã hội. Có người được giao chỉ dẫn 18, 11, 10 hoặc 9 người.

Việc cắt cử chỉ dẫn nghiên cứu sinh cũng tương tự. Tại 1 thời điểm có giáo sư chỉ dẫn 12 nghiên cứu sinh, phó giáo sư chỉ dẫn 9 nghiên cứu sinh, tấn sĩ chỉ dẫn 7 nghiên cứu sinh.

Trong khi đó, theo quy chế, giáo sư được chỉ dẫn tối đa 7 học viên cao học; còn ở bậc tấn sĩ, giáo sư chỉ dẫn cùng lúc không quá 5 nghiên cứu sinh.

Đào tạo tấn sĩ không cam đoan tri thức

Kết luận thanh tra Bộ Giáo dục cho thấy công việc tuyển sinh, training kỹ thuật tấn sĩ của Học viện Khoa học Xã hội có nhiều sai phép, như chương trình training kỹ thuật tấn sĩ không cam đoan khối lượng tri thức tối thiểu.

Cụ thể, với training kỹ thuật tấn sĩ từ 2015 trở về trước, Học viện chỉ ban hành đề cương các học phần ở kỹ thuật tấn sĩ, không ban hành chương trình training. Từ năm 2016 trở đi, Học viện vun đắp chương trình training nhưng cấu trúc, khối lượng tri thức chưa cam đoan quy định.

Khối lượng tri thức chương trình training tấn sĩ của Học viện chỉ gồm 16 tín chỉ khi mà quy định là từ 90-120 tín chỉ. Một số chương trình được Học viện ngoài mặt chung cho 4-5 lĩnh vực training, học phần về tri thức chuyên lĩnh vực cũng giống nhau hoàn toàn.

Kiểm tra xác suất 5 thủ tục nghiên cứu sinh cho thấy 3 thủ tục có bằng thạc sĩ không phải là lĩnh vực đúng và thích hợp với lĩnh vực, chuyên lĩnh vực nghiên cứu sinh đang học hoặc đã tốt nghiệp. Theo báo cáo tự rà soát của Học viện, số nghiên cứu sinh có bằng thạc sĩ lĩnh vực khác với chuyên lĩnh vực đã được xét tuyển trong năm 2015 là 48, năm 2016 là 41.

Nhiều tin tức trong thủ tục nghiên cứu sinh không đa số. Một số biên bản chấm luận văn tấn sĩ cấp cơ sở vật chất không ghi đa số tin tức của buổi đùm bọc. Tổng số nghiên cứu sinh đã đùm bọc thành công luận án tấn sĩ tại Học viện năm 2015 là 281, năm 2016 là 265, đến tháng 4/2017 là 46 luận án.

Kết luận thanh tra nêu rõ, rà soát sổ cấp phát văn bằng cho thấy còn có hiện tượng tẩy xóa, tu sửa trên sổ, nhiều mục chưa có đa số tin tức. Việc điều hành thủ tục training còn nhiều sơ sót khi chưa lưu giữ đa số thủ tục của những nhà công nghệ ở ngoài cơ sở vật chất training tham dự chỉ dẫn, tham dự hội đồng giám định luận văn, luận án.

Bên cạnh đó, ngoài trụ sở chính, Học viện đang công ty training kỹ thuật thạc sĩ tại các cơ sở vật chất ở TP HCM, Đà Nẵng, Đăk Lăk. Điều này vi phạm quy định của Quy chế training kỹ thuật thạc sĩ.

Từ thực trạng trên, Thanh tra Bộ Giáo dục kiến nghị Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam chỉnh đốn công việc tuyển sinh, training của Học viện Khoa học Xã hội; khiến cho rõ đặc trưng trong việc tiêu dùng cán bộ công nghệ của toàn Viện trong việc xác định kế hoạch tuyển sinh của Học viện.

Học viện Khoa học Xã hội phải rà soát đa số thủ tục học viên, nghiên cứu sinh, có phương án xử lý đối với các trường hợp cắt cử chỉ dẫn luận văn, luận án vượt quá số lượng quy định, báo cáo việc thực hành kết luận thanh tra về Bộ Giáo dục trước ngày 30/9.

Năm 2016, tin tức Học viện Khoa học Xã hội “sản xuất” tấn sĩ được nhiều người quan tâm. Một tấn sĩ Toán tính toán “năng suất” năm 2015 cứ 1 ngày 3 giờ 55 phút Học viện cho xây dựng thương hiệu 1 tấn sĩ. Từ đầu năm 2016 đến đầu tháng 4 đã có 58 tấn sĩ đùm bọc thành công, năng suất 1 ngày 1 giờ 15 phút ra 1 tấn sĩ.

Tại cuộc họp báo thời điểm đó, GS Võ Khánh Vinh, Giám đốc Học viện cho biết ngoài giảng sư cơ hữu, Học viện vận động giảng sư có kỹ thuật tấn sĩ trở lên ở các trường trên cả nước tham dự giảng dạy, nên tổng số giảng sư khoảng 2.000. GS Vinh cho rằng “so với năng lực hiện có chúng tôi còn có thể training số lượng nghiên cứu sinh nhiều hơn” và “con số 350 còn khiêm tốn”.

Theo VnExpress